reklama

Jak złożyć oświadczenie o przyjęciu lub odrzuceniu spadku w Polsce, nie wyjeżdżając z Irlandii

Poniedziałek, 10 Sierpień 2020

Obywatel Polski (osoba fizyczna) jest zobowiązany do złożenia oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku w ciągu sześciu miesięcy od daty, w której dowie się o tytule swego powołania (np. poinformowaniu o śmierci w rodzinie)[1]. W tym miejscu należy podkreślić, że oświadczenie należy złożyć w przypadku istnienia lub braku testamentu osoby zmarłej. Należy też zwrócić uwagę, aby wnioskodawca zapoznał się z art. 927 par. 2 Kodeksu cywilnego, ponieważ może on mieć zastosowanie do samego wnioskodawcy i/lub bliskich krewnych wnioskodawcy (tj. już urodzonego i/lub nienarodzonego dziecka/dzieci)[2].

Niestety Polskie prawo nie jest tak proste, jak się wydaje, jeśli chodzi o złożenie wspomnianego oświadczenia w polskich sądach. Zgodnie z polskim Kodeksem cywilnym wnioskodawca jest zobowiązany do złożenia oświadczenia osobiście wraz z innymi wymaganymi dokumentami według obowiązujących wymogów prawnych[3]. Oto kilka kroków, które mogą pomóc w zakończeniu procesu bez konieczności podróżowania do Polski (jeśli ktoś nie jest w stanie odbywać takich podróży).

Aby ukończyć proces składania stosownej dokumentacji, wnioskodawca będzie potrzebował następujących dokumentów:

a.       Oryginalne i zaprzysiężone oświadczenie złożone przed polskim konsulem.

b.      Dodatkowy list od polskiego notariusza skierowany do właściwego sądu w Polsce. Jeśli wnioskodawca nie może znaleźć notariusza w Polsce, można samemu napisać list.

c.       Oryginalny akt zgonu.

d.      Wszelkie inne dokumenty (jeśli są wyszczególnione) wymagane przez polskie sądy.

e.       Polski paszport/dowód osobisty.

 

Procedura:

1.      Należy wejść na oficjalną stronę polskiego konsulatu w Dublinie i pobrać wzór oświadczenia[4].

2.      Należy wypełnić wzór w oparciu o swoją sytuację osobistą (przyjęcie lub odrzucenie spadku). Jeśli wnioskodawca zna adres swojego rodzeństwa (zstępni), można go wpisać do formularza. Jeśli go nie zna (lub nie chce wpisać), można po prostu wpisać: „adres nieznany”.

3.      Należy umówić się na spotkanie z polskim konsulem, korzystając z oficjalnej strony internetowej polskiego konsulatu w celu dokonania czynności prawnych, tj. podpisania, zaprzysiężenia dokumentu itp.[5]. Alternatywnie można skorzystać z usług lokalnego radcy prawnego (solicitor) lub notariusza (notary public).

4.      Następnie, w zależności od sytuacji, wnioskodawca będzie musiał:

a.       Znaleźć notariusza w Polsce, który sporządzi odpowiedni list, aby złożyć w Twoim imieniu zaprzysiężone oświadczenie. Członek rodziny w Polsce może znaleźć dobrego i rzetelnego notariusza.

(i)                 Wysłać oryginalne oświadczenie pocztą poleconą do notariusza (lub członka rodziny).

(ii)              Upewnić się, że notariusz złożył wszystkie dokumenty w Twoim imieniu w odpowiednim sądzie oraz potwierdził definitywne zakończenie procedury.

(iii)            Uregulować opłaty notarialne.

(iv)             Uregulować opłaty skarbowe.

Lub:

b.      Złożyć dokumenty samemu:

(i)                 Zredaguj prosty list, aby złożyć oświadczenie. Przykładowe listy/wzory można znaleźć w internecie[6]. Ewentualnie możesz sprawdzić oficjalną stronę odpowiedniego sądu, jeśli wiesz, gdzie dokładnie złożyć wypełnione dokumenty[7].

(ii)              Upewnij się, że umieściłeś/aś w swoim liście wszelkie stosowne załączniki i podstawy prawne. Podstawy prawne nie zawsze są obowiązkowe – zależy to od polskich form w różnych regionach.

(iii)            Skontaktuj się z krewnymi w Polsce i poproś o skontaktowanie się z odpowiednim biurem sądowym w celu potwierdzenia, że będą oni w stanie złożyć wszystkie dokumenty w Twoim imieniu (będą musieli uiścić opłatę skarbową przy składaniu dokumentów). Pomocne może okazać się podkreślenie faktu, że Ty (wnioskodawca) nie możesz stawić się osobiście w celu złożenia oświadczenia w sądzie. Pamiętaj, aby wysłać wszystkie dokumenty listem poleconym, aby nie zaginęły. Czasami możliwe jest uiszczenie opłaty skarbowej online i przesłanie wszystkich dokumentów listem poleconym do sądu – należy pamiętać, że taka opcja składania oświadczenia musi być najpierw potwierdzona z odpowiednim biurem sądowym.

Należy też zwrócić uwagę na fakt, że zgodnie z polskim prawem sąd może, ale nie musi, wysłać pismo do wnioskodawcy (jeśli podano adres w Irlandii) z prośbą o stawienie się w sądzie w Polsce w określonym terminie w odniesieniu do złożonego przez niego oświadczenia. Wysłanie takiego wniosku nie jest obowiązkowe według prawa i zależy wyłącznie od sądu. Zasadniczo, jeżeli oświadczenie jest złożone poprawnie (w pełni wypełnione, opatrzone pieczęcią konsula, złożone pod przysięgą, opatrzone datą i bez żadnych potencjalnych komplikacji prawnych lub sprzeciwów), wnioskodawca nie powinien być zmuszany przez sąd do uczestnictwa w rozprawach sądowych dotyczących jego spadku.

Aby uzyskać bezpłatną poradę prawną dotyczącą oświadczenia, należy skontaktować się z Działem Cywilno-Prawnym w Wydziale Konsularnym Ambasady Rzeczypospolitej Polskiej w Dublinie[WU1] . Pozostała część procesu jest niestety odpowiedzialnością wnioskodawcy, ponieważ polskie prawo nie pozwala obecnie konsulowi (lub jego pracownikom) na złożenie w imieniu wnioskodawcy dokumentacji w tej konkretnej sprawie prawnej.

Wnioskodawca powinien pamiętać, że podpisane i złożone pod przysięgą oświadczenie przed polskim konsulem jest prawomocne w Polsce[8]. Wnioskodawca musi uważać na nieprawidłowe informacje podawane przez notariuszy w Polsce, którzy mogą poinformować wnioskodawcę, że nie są oni w stanie złożyć dokumentów w imieniu wnioskodawcy i/lub że podpis polskiego konsula jest nieważny.

Na koniec warto zauważyć, że skorzystanie z usług lokalnego radcy prawnego lub notariusza w Irlandii w celu potwierdzenia podpisu na oświadczeniu może okazać się niewystarczające w Polsce. Pomimo posiadania apostille (nostryfikacji) na oświadczeniu sądy w Polsce mogą go nie zaakceptować. Taka procedura pozostaje „szarą strefą” w polskim prawie i de facto wnioskodawca zdaje się na litość sądu. Jeśli jednak ktoś chce skorzystać z opcji apostille (z Ministerstwa Spraw Zagranicznych i Handlu lub notariusza), należy najpierw potwierdzić w odpowiednim polskim urzędzie sądowym, że taki dokument zostanie przez sąd zaakceptowany. Ponadto wnioskodawca poniesie wszelkie koszty tłumaczenia przysięgłego/apostille z języka angielskiego na polski. Alternatywnym rozwiązaniem jest też możliwość zatrudnienia tzw. registered agent w Irlandii, aby zajął się on kwestią składania dokumentów w Polsce, ale taka opcja jest na własne ryzyko wnioskodawcy. Należy pamiętać, że według Kodeksu cywilnego to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek złożenia oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku w terminie sześciu miesięcy w polskim sądzie. Późne złożenie wniosku lub brak jakichkolwiek działań będzie miało konsekwencje prawne. Jeśli dokumenty zostaną złożone niekompletne i/lub niepoprawnie, wnioskodawca będzie zmuszony rozpocząć proces składania wniosku od początku.

 

© Simon Urbanski

Commissioner for Oaths



[1] Art. 1015 par. 1 Ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 roku Kodeks cywilny (tekst jedn. Dz.U. z 2014 roku, poz. 121 z późn. zm.) oraz https://www.arslege.pl/kodeks-cywilny/k9/s2055/.
[2] Art. 927 par. 2 Ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 roku Kodeks cywilny (tekst jedn. Dz.U. z 2014 roku, poz. 121 z późn. zm.) oraz https://www.arslege.pl/kodeks-cywilny/k9/.
[3] Art. 641 Ustawy z dnia 17 listopada 1964 roku Kodeks postępowania cywilnego (tekst jedn. Dz.U. z 2014 roku, poz. 101 z późn. zm.).
[4] https://www.gov.pl/web/irlandia/odrzucenie-lub-przyjecie-spadku.
[5] https://secure.e-konsulat.gov.pl/Uslugi/RejestracjaTerminu.aspx?IDUSLUGI=5&IDPlacowki=151.
[6] http://rzeszow.sr.gov.pl/boi/ulotki/Wzor_wniosku_o_stwierdzenie_nabycia_spadku.pdf oraz https://radom.sr.gov.pl/container/wniosek-o-stwierdzenie-nabycia-spadku.pdf.
[7] http://www.sopot.sr.gov.pl/wniosek-o-stwierdzenie-nabycia-spadku-po-1-osobie/.
[8] Art. 28 ust. 1 pkt 2 Ustawy z dnia 25 czerwca 2015 roku Prawo konsularne (Dz.U. z 2015 roku, poz. 1274 z późn. zm.).

 [WU1]Proszę o skonsultowanie tego zapisu z autorem

Najnowszy numer
Wrzesień 2020 (128)
reklama
Pogoda
booked.net
Waluty